یکشنبه, 25ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست تاریخ تاریخ معاصر

تاریخ معاصر

ایران قربانی بزرگ نبرد نخست جهانی

در اثر اشغال ایران از سوی متفقین و نیز نیروهای حکومت عثمانی و عمال آلمان، کمابیش نیمی از جمعیت کشور در اثر عملیات مستقیم جنگی، قتل و نفی بلد، کوچ اجباری، بیماری و نیز قحطی حاصل از اشغال کشور و از آن زیان‌بارتر، مصادره و غارت خواروبار، دام‌ها و نیز کشتار بی‌حد گله‌های شکار از سوی نیروهای اشغال‌گر، نابود شد. زیان های مالی وارده بر مردم و دولت ایران بسیار زیاد و شاید غیر قابل برآورد باشد.

پیرامون یکصدمین سال نسل‌کشی ارمنی‌ها

در سال 1915 میلادی دولت ایران، در شرایطی که بخشهای بزرگی در اشغال نیروهای متجاوز عثمانی روس و انگلیس قرار داشت، درهای سفارت و کنسولگری‌های خود را در سرتاسر قلمرو عثمانی به روی هم خانمانان ارمنی گشود و برای بسیاری از آنان برای در امان ماندن از قتل عام گذرنامهٔ ایرانی صادر کرد.

سالروز آزادسازی خرمشهر همایون باد

امروز سوم خرداد سالروز آزادسازی خرمشهر در سال 1361 است. به همین مناسبت مروری داریم بر عملیات «الی بیت‌المقدس» که منجر به آزادسازی خرمشهر شد.

عشایر در جنگ

در جنگ 8 ساله‌ی رژیم بعثیِ عراق علیه مردم ایران، هر چند همه‌ی ایرانیان و تمام استان‌های کشور به مقابله با متجاوزان برخاستند، اما در این میان استان‌های هم‌جوار عراق، خصوصاً استان‌هایی که صحنه‌ی اصلی تهاجم و نبرد بودند، نقش بارزتری را ایفا کردند. استان کرمانشاه یکی از چند استان صحنه‌ی نبرد بود که به‌دلیل داشتنِ 300 کیلومتر مرز مشترک با عراق و  قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی راه بغداد ـ تهران اهمیت نظامی فوق‌العاده‌ای داشت.

دیباچه‌ای بر تاریخ جنگ ایران و عراق

کودتای «حزب بعث عراق» در 26 تیر ماه سال 1347 ایران را با رژیم جدیدی روبه‌رو ساخت که نظری به شدت خصمانه نسبت به آن داشت. در کشوری شیعی با پیوندهای محکم تاریخی با تمدن ایرانی حکومتی زمامِ امور را به دست گرفته بود که سودای کامل کردن تلاش‌های پیشین انگلستان برای ایران‌زدایی در منطقه را داشت. کارشناسان علت این دشمنی بی‌دلیل و شدید را سرپوش گذاشتن بر شکست دولت‌های عربی در جنگ با دولت اسراییل و تلاش برای یافتن دشمن مشترکی دیگر، که این گونه مورد حمایتِ تمام‌عیار و بی‌محابای غرب نباشد، می‌دانند و کوششی که صدام برای به دست گرفتن رهبری جهان عرب داشت.

رستخیز کرمانشاه

در یک دوره‏ی مهم از تاریخ معاصر ایران ــ در سال‏های میانی جنگ اول جهانی ــ کرمانشاه برای مدتی به نقطه‏ی ثقل مجموعه‏ای از تلاش‏های ملی ایران بدل شد؛ پایگاه حرکتِ برآمده از نهضت مهاجرت در هم‌سویی با آلمان و عثمانی بر ضد دو قدرت قاهر و متجاوز روسیه و بریتانیا، که سرنوشت ایران را در ید اقتدار خود گرفته بودند. در این یادداشت فقط به گوشه‏ای از این تصویر گسترده، یعنی جای گرفتن روزنامه‏ی رستخیز در کرمانشاه در ربیع‏الاول ـ ربیع‏الثانی 1334 هجری قمری نظری خواهیم داشت و مراحلی چند از تحولات ایران (و کرمانشاه) در صفحات آن.

در همین زمینه