سه شنبه, 30ام آبان

شما اینجا هستید: رویه نخست تازه‌ها خبر تاریخچه‌ای از زلزله‌های بزرگ در ایران

خبر

تاریخچه‌ای از زلزله‌های بزرگ در ایران

آن شب قرار بود یک شب تابستانی آرام باشد؛ یک شب معمولی و شهری در امن و امان. قرار بود همه شهروندانش پس از اتمام مراسم شب قدر؛ آسوده بخوابند. آسوده و امیدوار به صبحی دیگر. آن روز اهالی ورزقان، اهر و هریس، به فکر فعالیت‌های روزهای بعد خود بودند غافل از آن که بسیاری‌شان طلوع فردا را نخواهند دید.

آذربایجان‌شرقی تنها چند ثانیه گرفتار قهر طبیعت شد. تنها چند ثانیه طول کشید تا 245 روستا را آوار فرا گیرد و این گونه بود مردم این روستاها با مرثیه‌های سوزناک، خاموش می‌گریند و هنوز با گذشت 7روز از وقوع زلزله می‌توان داغ این فاجعه رابروی پیشانی‌هایشانم دید...

به گزارش ایسنا، بارها و بارها شنیده‌ایم که ایران کشوری لرزه خیز است و بر روی یکی از دو کمربند بزرگ لرزه خیزی جهان موسوم به «آلپا» قرار دارد و هر از گاهی زمین لرزه های بزرگی در آن بوقوع می پیوندد بگونه ای که آنطور که قدمی رئیس سازمان مدیریت بحران کشور اعلام کرد است در سال 90، 7 هزار و 900 زلزله در کشور رخ داد و این زلزله خیز بودن ایران در طول دوران‌های مختلف تاریخی زمین لرزه‌های مهیب با خسارات بالای متعددی را شاهد بوده است و سعی شده در این گرارش گوشه‌ای مهم‌ترین و مخرب‌ترین زمین لرزه‌ه‌های اخیر کشور بیان شود تا باردیگر به یاد آوریم که زلزله خبر نمی‌کند.

 

لرستان و زمین لرزه 7.4 ریشتری

در ساعت 6:18 بامداد سوم بهمن ماه سال 1287 زلزله‌ای با بزرگی 7.4 در مقیاس امواج سطحی (Ms) استان لرستان را لرزاند این زمین لرزه که مرکز آن در منطقه سیلاخور در 9 کیلومتری شهرستان درود قرار داشت، موجب ویرانی و آسیب 128 روستا و کشته شدن حدود 6 تا 8 هزار نفر از هموطنانمان شد.

 

یکی دیگر از مخرب‌ترین زمین لرزه‌های ایران مربوط به زلزله 7.4 ریشتری سلماس است که یکی از مخربترین زلزله‌های آذربایجان و شاید منطقة خاورمیانه در آن زمان بود بگونه‌ای که در سال 1930 میلادی در تاریخ زلزله شناسی بنام «زلزله 1930 (میلادی) سلماس» ثبت شده است .


در این منطقه پانزده ساعت پس از پیش لرزه سلماس در (بامداد روز چهارشنبه 17 اردیبهشت) زلزله اصلی در آن واحد موجب تخریب حدود شصت روستا در دشت سلماس و مناطق حاشیه ی و مرگ حدود 2500 نفر در سلماس شد.

 


مرگ 20هزار نفر ر زلزله بوئین زهرا

به گزارش ایسنا، خیلی از بزرگان، زمین لرزه مهیب بوئین زهرا را به یاد دارند و این زمین‌لرزه پس از زلزله بم و رودبار و منجیل به یکی از مخرب‌ترین زمین‌لرزه‌های دوران معاصر معروف است.

در حدود ساعت ۱۱ شامگاه ۱۰ شهریور ۱۳۴۱ بود که زمین‌لرزه‌ای به قدرت 7.2 ریشتر شهرستان بوئین‌زهرا را لرزاند. بزرگی این زمین‌لرزه موجب مرگ حدود ۲۰ هزار نفر شد و در این زمین‌لرزه بسیاری از آثار و مکان‌های قدیمی و تاریخی شهرستان بویین زهرا از جمله قلعهٔ باستانی رودک از بین رفت.

 


دشت بیاض دوبار لرزید

زمین‌لرزه که به زلزله «دشت بیاض و فردوس»، دو زمین‌لرزهٔ پیاپی بود که در دو روز منطقهٔ دشت بیاض، کاخک و فردوس را ویران کرد بطوری که درزمین‌لرزه نخست در ساعت ۲:۱۷ بعد از ظهرنهم شهریور ۱۳۴۷که شدتی برابر 7.3 ریشتر داشت؛ دشت بیاض، خضری، کاخک و روستاها و شهرهای اطراف را لرزاند و فردای آن روز، صبح ۱۰ شهریور ۱۳۴۷، شهر فردوس با زلزله‌ای به بزرگی 6.4 ریشتر ویران شد.

کشته‌شدگان این دو زمین‌لرزه در آمارهای مختلف، بیش از 7000 نفر بیان شده‌اند و 61 روستا نیز آسیب دید.

 


این بار فارس لرزید


در حالی که تنها 21روز از شروع سال 1351 می‌گذشت زمین لرزه‌ای به بزرگی 6.8 ریشتر شهر را لرزاند و براساس گزارشات موجود جان حدود 4هزار نفر را گرفت. شهر قیر در ۱۸۵ کیلومتری شهر شیراز مرکز استان فارس واقع شده‌ است آب و هوایی گرم دارد.

 

تعداد کشته‌های زلزله طبس 19هزار یا 25هزار نفر!

پنجشنبه 27شهریورماه سال 1357 را هیچگاه مردم طبس و یزد از خاطر نمی‌برند، زمین زیر پای خرماچینان طبسی لرزید و موجب تخریب منازلشان شد؛ شدت این زمین لرزه 7.7 ریشتری موجب تخریب کامل شهر طبس و صدها روستا شد و حدود 19 هزار نفر نیز جان خود را از دست دادند و هرچند روزنامه‌های آن زمان از قول منابع غیر رسمی تعداد تلفات را تا 25 هزار نفر ذکر کردند.

و در سال 1358 هم قائن با شدت 1/7 ریشتر لرزید که در اثر آن حدود 130 نفر جان باختند.

 


زلزله‌های گلباف و سیرچ سال 1360 کرمان

ساعت 2:54 دقیقه بامداد روز پنجشنبه 21 خرداد ماه 1360 را مردم کرمان از یاد نمی‌برند؛ زلزله‌ای به بزرگی 6.7 ریشتر در کرمان رخ داد که در اثر آن شهر گلباف ویران شد و 1100 نفر کشته و 4000 نفر زخمی بر جای گذاشت.

دقیقا 46 روز پس از آن، در ساعت 20:52 روز سه‌شنبه 6 مرداد 1360 زلزلة دیگری با بزرگی بیش از زلزله اول (7.1 ریشتر) موجب ویرانی سیرچ، چهارفرسنگ و قرا حوالی آن شد و 1300 نفر کشته و هزاران نفر زخمی شدند و 85 درصد شهر هم تخریب شد.

 


سایه مرگ بر رودبار و منجیل - مسابقات جام جهانی ایتالیا و زلزله رودبار

زمین‌لرزه رودبار و منجیل از بزرگترین و مخرب‌ترین زمین لرزه های ایران در چند دهه اخیر است. به گزارش پایگاه ملی داده‌های علوم زمینی کشور، روز پنج‌شنبه ساعت 30 دقیقه و 13 ثانیه بامداد 31خردادماه سال 69 در حالی که مردم سرگرم تماشای مسابقات فوتبال جام جهانی ۱۹۹۰ ایتالیا بودند زمین به یکباره لرزید و در استان گیلان زلزله‌ای دهشتناک رخ داد.

کانون آن در عرض جغرافیایی 36 درجه و 49 دقیقه و در طول جغرافیایی 49 درجه و 24 دقیقه و 51 ثانیه برآورد شده است.

برابر ارقام اعلام شده اولیه، بزرگی آن بین 7.3 تا 7.7 در مقیاس ریشتر بود. این رویداد در 31 خردادماه سال 1369، برابر با بیستم ژوئن سال 1990 در ناحیه رودبار، منجیل و لوشان دربخش باختری البرز سبب کشتار نزدیک به 35 هزار نفر، مجروح شدن 60 هزار نفر و بی خانمانی بیش از نیم میلیون نفر شد.

در این واقعه حدود 200هزار واحد مسکونی تخریب شد که تعداد 60هزار واحد از آن به کلی ویران شده بودند و خسارات اولیه ناشی از زلزله بیش از 800 میلیارد ریال تخمین زده شد. در این حادثه 4 روستا در منطقه «اشکور» رودسر بر اثر ریزش کوه ارتفاعات کلیشم عمارلو و شکاف عمیق در دل خاک دفن شدند.

همچنین همراه این جابه‌جایی تقریبا تعداد 25هزار اصله درخت (عمدتا زیتون)جابه‌جا و به کوهی از خاک و درخت تبدیل شد.

زلزله رودبار به دلیل نوع، حجم خسارات و زمان لرزش در فهرست مرگبارترین ۱۰ زلزله جهان در صدسال گذشته قرار گرفت چراکه این زمین‌لرزه که به لحاظ وسعت و شدت از زلزله‌های بی‌سابقه این منطقه در طی سدهء اخیر بود درز مناطق وسیعی از استانهای تهران، گیلان، آذربایجان شرقی، مرکزی، زنجان، همدان، مازندران، سمنان، کرج و...احساس شد.

پس سالها از وقوع زلزله رودبار، این بار زمین در 20 اردیبهشت ماه سال 76 کام مردم بیرجند را تلخ کرد و این زلزله 7.3 ریشتری، جان حدود 1500 نفر را گرفت و خانه‌ها را ویران کرد.

 


حادثه بوئین زهرا یا زلزله آوج تکرار شد

زلزله آوج (یا چنگوره)در شهرستان بوئین زهرا قزوین که به عنوان اولین زمین‌لرزه مخرب دهه 80 نام گرفت، بار دیگر و پس از گذشت چندین سال بار دیگر ترس را به دل اهالی این شهرستان مهمان کرد، این زمین لرزه 6.6 ریشتری که در ساعت 7:28 دقیقه صبح اول تیرماه سال 81رخ داد صدها کشته و هزاران مجروح برجای گذاشت و موجب خسارت 5هزار واحد مسکونی شد.

 


پس از آوج، نوبت بم رسید

به گزارش ایسنا، زمین لرزه ای با قدت 6.5 ریشتر، 5 دی ماه 1382 بم در ساعت ۵:۲۶:۲۶ به وقت محلی، در شهر تاریخی بم در جنوب شرقی کشور و در جنوب شرقی کرمان رخ داد.

این زلزله در ساعات آغازین بامداد که اکثر ساکنان بم خواب بودند اتفاق افتاد، که این مساله را می توان به عنوان یکی از عوامل تشدید تلفات جانی در نظر گرفت.

آمار تلفات رسمی بیش از 25 هزار نفر و مجروحان حدود 50 هزار نفر اعلام شد که بیش از یکصد هزار نفر نیز بی خانمان شدند. کانون زمین لرزه – بر اساس اطلاعات کسب شده از لرزه اصلی و پس لرزه ها توسط لرزه نگارها و شتاب نگارهای مستقر در بم - در محدوده شهر بم واقع بوده است و بر اساس بررسی‌های انجام شده بخشی از گسل بم که از کنار شهر بم عبور می‌کند در این زلزله فعال شده است.

بر اثر این حادثه 90 درصد از سازه‌های شهر بم به کلی تخریب شدند. ارگ بم که با 2500 سال قدمت بزرگترین سازه گلی جهان بود، به کلی ویران شد. همچنین در این حادثه تلخ، ایرج بسطامی خواننده اصیل ایرانی درگذشت.

زلزله بم به علت نوع، حجم و گستردگی جز مخرب‌ترین زمین لرزه‌ها قرار گرفت و به این دلیل مجموعا 44 کشور نیروهایی را برای کمک به عملیات امداد ارسال کرده و حدود 60 کشور پیشنهاد کمک دادند.

زلزله بعدی در سال 1383 در فیروزآباد با شدت 6.3 ریشتر رخ داد که منجر به ریزش کوه و خسارات شد.

 

زرند کرمان لرزید

به گزارش ایسنا، زرند کرمان نیز در آستانه نوروز 1384 با زلزله‌ای به بزرگی 6.4 ریشتر لرزید این زمین لرزه که در عصر4 اسفندماه 83 رخداد موجب مرگ 612 نفر و تخریب روستاها شد هرچند منطقه زلزله خیز زرند کرمان متعلق به گسل منطقه شرق ایران مرکزی یا غرب کویر لوت همواره شاهد زلزله‌های پرقدرت سهمگین و ویرانگر بوده است اما وقوع این زمین لرزه در آستانه نوروز تاثیر روانی زیادی بر هموطنان داشت.

 

درود لرستان باز هم لرزید

11 فروردین 85 بود که چندین زمین‌لرزه که بزرگترین آن 6 ریشتر بود درود در حوالی استان لرستان را لرزاند.

این زمین‌لرزه 6 ریشتری که در ساعت 4 و 47 دقیقه و 3 ثانیه رخ داد 70 کشته و 1264 مجروح برججای گذاشت و موجب تخریب 30 تا 100 درصدی حدود 330 روستا از شهرستانهای دورود، بروجرد، خرم‌آباد و الشتر استان لرستان شد.

 


زمین‌لرزه‌ای دیگر باز هم درود

شنبه 15 آبان سال 89، زمین لرزه‌ای با شدت 4.9 ریشتر در شهرستان دورود در ساعت 7:22 صبح رخ داد و موجب ترس مردم شهرستان دورود شد و بر اثر این زلزله نسبتا شدید تعدادی واحد مسکونی در دورود دچار خسارت شدند.

این زمین‌لرزه که آخرین زلزله کشور قبل از زمین‌لرزه اخیر اهر بود به دلیل نوع لرزش زمین و عمق کم وقوع آن بیش از یکصد زخمی برجای گذاشت.

 

اهر، ورزقان و هریس

عصر روز شنبه 21 مردادماه سال 91 مصادف با شب 23 ماه رمضان، دو زلزله‌ به بزرگی 6 و 6.2 ریشتر در اعماق درونی زمین شهرستان‌های اهر، ورزقان و هریس را با 245روستا لرزاند؛ با آنکه هفت روز از وقوع این زلزله می‌گذرد هنوز آمار دقیقی از تعداد کشته و مجروحان اعلام نشده است و هر سازمان متولی به ارائه آمارهای متفاوت می‌پردازد و با آنکه مهندس قدمی به عنوان رئیس سازمان مدیریت بحران که مدیریت سازمان‌های دیگر را در زمان بروز حادثه برعهده دارد از اعلام تعداد کشته‌ها در آینده‌ای نزدیک خبرداده است با این حال آمار تاکنون 253 کشته و یک هزار و 380 مجروح اعلام شده است.

آذربایجان شرقی در این هفته بیشتر از 9۰۰ بار لرزیده است و این روزها شاهد پس‌لرز‌های قوی شدید حتی تا ۵ ریشتر است و مردم آسیب دیده مردم منطقه را به هراس انداخته است؛ انطور که مسئولان گفته اند این پس لرزه‌ها خسارات و قربانی نداشته است اما موسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران تاکنون 900 پس‌لرزه را به ثبت رسانده است و وجود تیم‌های اورژانس اجتماعی و بهداشت روان در منطقه احساس می‌شود.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید