دوشنبه, 30ام دی

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم مراتع فقیر خراسان جنوبی در دام بیابان - اعتباراتی که به گرد بیابان‌زایی هم نمی‌رسد

زیست بوم

مراتع فقیر خراسان جنوبی در دام بیابان - اعتباراتی که به گرد بیابان‌زایی هم نمی‌رسد

خبرگزاری مهر: کمبود اعتبارات و گاهی کاهش تخصیص آن و خشکسالی باعث شده است که اقدامات بیابان‌زدایی در دومین استان بیابانی کشور به گرد بیابان زایی نرسد و این در حالی است که بسیاری از روستاها استان بر اثر هجوم شن های روان خالی از سکنه شده‌اند.

به گزارش خبرنگار مهر، استان خراسان جنوبی دومین استان بیابانی کشور است که بخش عظیمی از بیابان‌های کشور را در خود جای داده است و به دلیل خشکسالی‌های 16 ساله اخیر روز به روز به وسعت بیابان های این استان اضافه می شود.

به گفته برخی از کارشناسان اگر روند خشکسالی در استان تا 15 سال آینده ادامه داشته باشد در این استان چیزی به عنوان مرتع وجود نخواهد داشت.

با توجه به اینکه پنج  میلیون و 500 هزار هکتار از مساحت استان را بیابان‌ها تشکیل می‌دهند این عامل باعث شده است که سالانه خسارت‌های جبران ناپذری به راه های مواصلاتی استان، بخش کشاورزی و دامداری، راه آهن و عرصه‌های منابع طبیعی استان وارد شده، و باعث خالی از سکنه شدن بسیار از روستاهای شهرستان طبس و مهاجرت روستائیان به دیگر استان های کشور شود.

در چند سال گذشته دلیل کمبود اعتبارات و کاهش تخصیص آن باعث شده است که بیابان های استان در کنار کمبود آب و خشکسالی به‌عنوان یک تهدید اساسی قرار گیرد و آینده بیابان در این استان روشن نباشد که در این رابطه باید همه مسئولان استان این عامل را به عنوان یک معظل در استان تلقی کنند و با همکاری هم به دنبال جذب اعتبار بیشتر و بررسی اقدامات موثرتردر خصوص بیابان زدایی باشند.

 

37 درصد از مساحت استان را بیابان تشکیل می دهد

 مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی در گفتگو با مهر،  با بیان اینکه در حال حاضر وسعت استان خراسان جنوبی 15 میلیون هکتار است، افزود: این استان حدود 11 درصد مساحت کشور را به خود اختصاص داده است.

حبیب الله شریفی به الحاق شهرستان طبس طی سال گذشته اشاره کرد وافزود: با الحاق شهرستان طبس به خراسان جنوبی پنج  میلیون 500 هزار هکتار به وسعت استان اضافه شده است که خراسان جنوبی دومین استان بیابانی کشور شناخته شده است.

وی عرصه بیابانی استان را پنج  میلیون و 300 هزار هکتار دانست و یادآور شد: این میزان 37 درصد از مساحت کل استان را شامل می شود.

وی با بیان اینکه وسعت خراسان جنوبی 15 میلیون هکتار است، اظهارکرد: از این میزان هفت میلیون و500 هزار هکتار از اراضی استان در معرض تهدید فرسایش بادی است که این 10 درصد مساحت کشور را شامل می شود.

شریفی ادامه داد: در حال حاضر سه میلیون و500 هزار هکتاراز اراضی استان تحت فرسایش بادی قرار دارد.

وی به وضعیت بیابان های استان اشاره کرد وبیان داشت: امروزه مسائل مربوط به بیابان و خصوصا گسترش بیابان و کویر یکی از مهمترین مسائل سیاسی، اقتصای - اجتماعی و فرهنگی است.

و عنوان کرد:  خراسان جنوبی 12 میلیون و 935 هزار هکتار اراضی بیابانی و مراتع کمتر بیابانی، دومین استان بیابانی کشور است که با توجه به شرایط اقلیمی 86 درصد مساحت استان با این پدیده درگیر هستند.

 

 خسارت 202 میلیارد ریالی به منابع زیستی و اقتصادی

مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی با بیان اینکه در خراسان جنوبی 28 کانون بحرانی فرسایش بادی وجود دارد، اظهار کرد: در این کانون حرکت ماسه های روان در بدترین وضعیت قرار دارد.

شریفی ادامه داد: مساحت کانون های بحرانی استان یک میلیون و386 هزار هکتار است که 9 درصد مساحت استان را شامل می‌شود.

وی با بیان اینکه 202 میلیارد ریال خسارت  کانون های فرسایش بادی به منابع زیستی و اقتصادی استان برآورد شده است، بیان کرد: در گسترش بیابا زایی دو عامل انسانی و محیطی نقش دارند.

وی ادامه داد: بوته کنی، چرای بی رویه دام  از جمله عوامل انسانی و خشکسالی های 16 ساله اخیر، سیلاب ها،آفات و امراض و باد های 120 روزه سیستان از جمله عوامل طبیعی هستند.

 مدیرکل منابع طبیعی خراسان جنوبی محدوديت‌هاي منابع آب، محدوديتهاي منابع اراضي (خاك فقير و پوشش گياهي فقير)، ديم كاري در اراضي شيب دار بدون درنظر گرفتن مسايل فني آن، فقدان الگوي كاربري اراضي بر اساس قابليتها و توان محيطي وعدم وجود كشاورزي صحيح مناسب با وضعیت فرسايش اراضي و وضعیت آب استان را از جمله محدودیت های بیابان های استان عنوان کرد.

شریفی بوته کاری، مدیریت سیلاب‌ها، بذرپاشی و ایجاد بادشکن زنده و غیر زنده را ازجمله اقدامات بیابان زدایی در استان دانست و اظهار کرد: به دلیل اینکه اعتبارت بسیار پایین طی سالها گذشته اختصاص یافته است به همان نسبت اقدامات بیابان زدایی دراستان کاهش داشته است.

وی با اشاره به اینکه تاکنون در استان 131 هزار هکتار نهال کاری در استان انجام شده است، تصریح کرد: انجام 13 هزار هکتار بذر کاری،16 هزار هکتارمدیریت روان آبها،124 هکتار بادشکن زنده و 551 کیلیومتر بادشکن غیر زنده در استان در راستای بیابان زدایی صورت گرفته است.

وی ادامه داد: همچنین یک میلیون و 400 هزار تومان تهیه طرح بیابان زدایی،40 هزار هکتار طرح مدیریت جنگل های دست کاشت و 18 هزار هکتار اجرای طرح مدیریت جنگل های دست کاشت در استان انجام شده است.

 

 قطع 400 هکتار از جنگل‌ها به دلیل آفت شپشک سفید

شریفی با بیان اینکه آفات شپشک سفید دو سال است که باعث تخریب جنگل های دست کاشت استان شده است، اظهار کرد: در سال گذشته به دلیل این آفت 400 هکتار ازجنگل های دست کاشت 15 ساله این استان قطع شده است.

وی بیان کرد: در سال جاری به دلیل حمله این آفات قطع 400 هکتار از جنگل های دست کاشت استان در دستور کار قراردارد.

وی با اشاره به اینکه طی دوسال گذشته ملخ ها تاغ زارهای استان را داغون کرده اند، گفت: این باعث شده که زحمات چندین ساله این اداره کل هدر داده شود که این خود برای استان یک بحران است.

وی به کاهش تخصیص اعتبارات در سال گذشته اشاره کرد و عنوان کرد: در سال گذشته تنها 40 درصد اعتبارات استانی و ملی این اداره کل اختصاص یافته است که با این اعتبارات ناچیر نمی توان اقدامات موثری در راستای بیابان زدایی در استان انجام داد.

وجود سه کانون فرسایش بادی به مساحت 243 هزار هکتار در شهرستان بشرویه

رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بشرویه  در گفتگو با مهر، با بیان اینکه در حال حاضر سه کانون بحرانی فرسایش بادی در این شهرستان با وسعت 243 هزار هکتار وجود دارد، اظهارکرد: در حال حاضر وسعت شهرستان بشرویه 780 هزار هکتار است  که 8،28 درصد از مساحت استان را شامل می شود.

رضا مقیمیان هوش بیان کرد: شهرستان سربیشه 10 درصد مساحت بیابان های استان و 19 درصد اراضی تحت فرسایش بادی استان را به خود اختصاص داده است.

وی اراضی تحت فرسایش بادی این شهرستان را 241 هزار هکتار عنوان کرد وافزود: از این میزان 180 هزار هکتارآن منطقه برداشت و 61 هزار هکتار منطقه رسوب است.

مقیمان به روند افزایش مساحت بیابان های این شهرستان اشاره کرد و افزود: بر اساس بررسی عکس های هوایی در طول سال های 1974 تا 2004 (طی سی سال گذشته) حدود 25 کیلو متر مربع معادل دو هزار و 500 هکتار بیابان های این شهرستان افزایش داشته است.

 

رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان بشرویه ادامه داد: بر اثر این عامل تپه های ماسه ای حرکتی رو به جلو به طرف بشرویه و مزارع کشاورزی در پیش گرفته که این تهدیدی برای آینده شهر و کشاورزان است.

وی آغاز فعالیت بیابان زدایی را در این شهرستان سال 1355 عنوان کرد وافزود: تا کنون بیش از 40 هزار هکتار عملیات بیولوژیک بیابان زدایی دراین شهرستان انجام شده است.

وی با بیان اینکه شهرستان بشرویه 10 درصد بیابان های استان را داراست، اظهار کرد: پیش بینی می شود به دلیل کمبود اعتبارات در چند سال گذشته و با توجه به عملیات بیابان زدایی که تا کنون در این شهرستان انجام شده 228 سال نیاز  باشد که عملیات بیولوژیک در شهرستان بشرویه انجام شود.

ریزگردها سلامت شهروندان و بخش کشاورزی بشرویه را تهدید می‌کند

وی ادامه داد:به طور میانگین هفته ای یک بار در این شهرستان ورزش باد 35 کیلومتر در ساعت همراه باریزگردها می وزند که علاوه بر سلامت شهروندان، بخش کشاورزی که محور استقلال این شهرستان است را نیز تهدید می کند.

وی با اشاره به اینکه محورهای مواصلاتی شهرستان بشرویه و فردوس که از حاشیه کویرمی گذرند، اظهار کرد: اکثرا این محورهای مواصلاتی  مورد هجوم شن های روان قرار گرفته و مسدود می شوند.

مقیمیان به عملیات بیابان زدایی از سال 1355 در این شهرستان اشاره کرد و افزود: تاکنون در این شهرستان 30 کیلومتر باد شکن غیرزنده در تپه های ماسه ای و 20 کیلومتر بادشکن زنده در حاشیه مزارع این شهرستان به همکاری جهاد کشاورزی احداث شده است.

وی با بیان اینکه دام بیش ازظرفیت مراتع با توجه به خشکسالی های اخیر تهدیدی برای این شهرستان است،اظهار کرد: این عامل باعث شده است که پوشش گیاهی این منطقه کاهش پیدا کند

وی ادامه داد:با وضعیت فعلی و حرکت شن های روان و عدم توجه به فرسایش بادی توسط مسئولین طی 10 تا 15 سال آینده بیشتر چاه های کشاورزی  این شهرستان زیر پوشش تپه های ماسه ای و شهرک امام شهر بشرویه و غنی آباد بخش مرکزی این شهرستان در معرض تپه های ماسه ای قرار خواهد گرفت.

وجود سه میلیون هکتار بیابان در شهرستان طبس

مدیرمنابع طبیعی شهرستان طبس هم با اشاره به اینکه شهرستان طبس پنج  ميليون و 500 هزار هکتار وسعت دارد، اظهار کرد: که از اين ميزان سه ميليون و 400 هزار هکتار آن بيابان است که این عامل باعث شده است که شهرستان طبس به پهناورترین شهرستان بیابانی کشور تبدیل شود.

محمدعلی فرخی با بیان اینکه 10 درصد بيابان هاي کشوردر شهرستان طبس قرار دارد،افزود: مناطق حساس به فرسایش بادی و حرکت شن های روان این شهرستان را تهدید می کند.

وی ادامه داد: درريگ پرورده منطقه عشق آباد، تپه ماهورهاي رباط خان و همچنين مناطقي از دشت حلوان شن هاي روان حالتي بحراني وجود دارد که در منطقه حلوان(90 کيلومتري جنوب غربي طبس) فقط 3 روستا داراي سکنه باقي مانده است.

 

هجوم شن های روان 330 خانوار روستایی را مجبور به مهاجرت کرد

وی با اشاره به اینکه برابر آمار 50 درصد جمعيت اين منطقه شامل 330 خانوار سکونتگاه هاي خود را ترک کرده اند،گفت: حرکت شن های روان به راه آهن مشهد به عنوان یک جاده ریلی که از دل بیابان می گذرد خسارات های زیادی را وارد کرده است.

فرخی بیان کرد: از سال 1387 تا کنون پنج  هزارو 570 هکتار نهال کاری، سه هزارو 334 گونه بیابانی، پنج هزار اصله نهال گلدانی و سه مورد حفر و تجهیز چاه در این شهرستان در راستای مقابله با بیابان زایی انجام شده است.

وی اعتبارات بیابان زدایی این شهرستان را بسیار پایین دانست و اظهار کرد: با پرداخت اعتبار بیشتر می توان با انجام عملیات بیولوژیک وبیومکانیک حرکت ماسه های روان را تثبیت کرد.

وی با بیان اینکه طی سال هاس گذشته به دلیل خشکسالی 30 هکتاراز تاغ زارهای این شهرستان خشک شده است،بیان کرد: در صورت تخصیص اعتبارات بیشتر میتوان اقدامات موثری تری در راستای بیابان زایی انجام داد.

سالانه هشت میلیارد ریال خسارت به منابع زیستی و اقتصادی درمیان وارد می‌شود

مهدی حاجی زاده،مدیر منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان درمیان در گفتگو با مهر، با اشاره به اینکه 75 هزار و443 هکتار از مساحت شهرستان درمیان را اراضی بیابانی تشکیل می دهند، اظهار کرد: همچنین 308 هزارو 420 هکتار از مساحت این شهرستان را مراتع فقیر با اقلیم بیابان تشکیل می دهند.

وی به کانون بحرانی فرسایش بادی طبس مسینا اشاره کردو افزود: این کانون با مساحت 24 هزارو 997 هکتار بر اساس تحقیقات به عمل آمده سالانه به منابع زیستی و اقتصادی این شهرستان  پنج هزار و 996میلیون ریال خسارت واردمی کند.

وی با بیان اینکه کانون بحران فرسایش بادی تک نمکی شهرستان درمیان با کشور افغانستان مشترک است، افزود: این کانون با مساحت 10 هزارو 928 هکتار در ناحیه مرزی قرار دارد که مناطق تحت تاثیر این کانون 49 هزارو 768 هکتار است.

حاجی زاده ادامه داد: کانون فرسایش بادی حسین آبا غیناب که با شهرستان سربیشه مشترک است دو هزارو 333 هکتار آن در شهرستان درمیان واقع شده که شش هزارو 44 هکتار از شهرستان درمیان تحت تاثیرفرسایش بادی این کانون قرار دارد.

وی بیان کرد: در مجموع سه کانون بحرانی شهرستان درمیان سالانه هشت هزار و 521  میلیون ریال به منابع زیستی و اقتصادی شهرستان خسارات وارد می کنند.

وی انجام150 هکتار احداث هلالی آبگیر توام با بذر پاشی،90 هکتار نهال کاری،100 هکتار قرق احیاء شده سنواتی،  14 هزارو 500 اصله نهال گلدانی و 50 هکتارآبیاری سنواتی را از جمله اقدامات منابع طبیعی شهرستان درمیان در راستای مقابل با بیابان زایی عنوان کرد.

 وضعیت وخیم بیابان زایی در استان خراسان جنوبی نیازمند اقدامات ضربتی برای بیابان زدایی است که در این زمینه باید که در مسئولین همت کنند و اعتبارات بیشتری را برای گسترش اقدامات بیابان زدایی اختصاص و در راستای جذب آن تلاش  کنند.

..............

گزارش: حکیمه مصطفایی

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه