شنبه, 28ام مهر

شما اینجا هستید: رویه نخست کتاب‌شناخت کتاب‌ «رباعی‌های خیام» یونسکو رونمایی شد

کتاب‌

«رباعی‌های خیام» یونسکو رونمایی شد

در مراسم رونمایی از کتاب «رباعی‌های خیام» یونسکو، خیام نقطه تلاقی علم‌، حکمت و شعر توصیف شد.

به گزارش خبرنگار ادبیات و نشر خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، در مراسم رونمایی از کتاب رباعی‌های عمر خیام یونسکو که 26 آبان‌ماه در کمیسیون ملی یونسکو برگزار شد، محمدرضا سعیدآبادی - دبیر کل کمیسیون ملی یونسکو - گفت: جایی که صحبت از ادب‌، هنر و اخلاق باشد، شرق و غرب می‌توانند با هم گفت‌وگو کنند و رودرروی هم قرار گیرند.

او با اشاره به برخی وظایف کمیسیون ملی یونسکو اظهار کرد: ما به عنوان کمیسیون ملی یونسکو وظایف مختلفی داریم؛ از جمله ارتباطات، آموزش، محیط زیست و ...، و یکی از وظایف اصلی‌مان این است که مشاهیرمان را بیش از پیش به جهان معرفی کنیم.


سعیدآبادی افزود: دهه 2013 تا 2022 از سوی یونسکو دهه‌ی تقارب و نزدیکی فرهنگ‌ها نام‌گذاری شده است و ما می‌توانیم در این دهه مشاهیرمان مثل خیام و حافظ و هزاران ادیب دیگرمان را به جهان معرفی کنیم، چرا که نزدیکی فرهنگ‌ها موضوعی انتزاعی نیست.


او ادامه داد: چاپ دوزبانه رباعی‌های عمر خیام که با همکاری کمیسیون یونسکو به چاپ رسیده است، می‌تواند باعث همین نزدیکی فرهنگی شود.


سعیدآبادی با اشاره به هدف دیگر کمیسیون ملی یونسکو گفت: امروز صحبت‌های زیادی از تنوع فرهنگی می‌شود و اگر ما به تنوع فرهنگی اعتقاد داریم، باید با عمل و اندیشه‌ورزی این کار را انجام دهیم‌. ما به عنوان کمیسیون یونسکو عزم داریم که در عرصه مشاع فرهنگی حضور یابیم، چرا که اگر فرهنگ خودمان را عرضه نکنیم، دیگران این کار را انجام می‌دهند.


او در بخش دیگری از صحبت‌هایش با اشاره به این‌که فرهنگ در عرصه جهانی امری پیچیده است و ما امروز با پنج روند فرهنگ در عرصه جهانی مواجه‌ایم، عنوان کرد: امروز فرهنگ در عرصه جهانی شامل پنج روند است؛ یکی روند انبوه شدن تولید و تقاضای فرهنگی است، دوم روند متنوع شدن فرهنگ، سوم روند خصوصی‌سازی فرهنگ، چهارم روند تجاری شدن فرهنگ و پنجم هم روند بین‌المللی شدن عرصه فرهنگ است.


دبیر کمیسیون یونسکو در ایران افزود: امروز فرهنگ‌ها و ایده‌های مختلف در یک روند بین‌المللی در نقد یکدیگر قرار می‌گیرند که این نشان می‌دهد سازمان‌ها و دولت‌ها کار فرهنگ و عرصه آن را یک کار کلیشه‌یی نمی‌بینند، بلکه برای آن برنامه و استراتژی دارند.


سعیدآبادی در پایان صحبت‌هایش گفت: تا به امروز کارهای خوب و چندزبانه زیادی درباره خیام انجام شده است و ما هم به سهم خودمان کار دیگری را با روش دیگری با نام یونسکو انجام داده‌ایم.


همچنین در این مراسم، حمید غبرانژاد، خوشنویس رباعی‌های خیام یونسکو، درباره انجام این پروژه گفت: من این‌جا نه به عنوان کاتب این مجموعه، بلکه به عنوان کسی که مسؤولیت اجرایی این پروژه را برعهده داشته است، سخن می‌گویم.


او ادامه داد: کاری را که ما انجام دادیم، کار بسیار سنگینی بود. در این کار نظارت بر صحافی و چاپ کتاب در تمام مراحل به خوبی انجام شده و برای نقاشی‌ها و طراحی‌ها بیش از چندین ماه زحمت کشیده شده و بخش چاپ هم در چاپخانه هنر و گرافیک انجام شده است.


غبرانژاد با بیان ا‌ین‌که کتاب رباعی‌های خیام اولین بخش از یک مجموعه پنج‌جلدی است،‌ اظهار کرد: این کتاب اولین بخش از یک مجموعه پنج‌جلدی با عنوان «گنج ادب و هنر» است و مجموعه‌های دیگر ابیات جاودانه‌ی حافظ‌، ابیات عارفانه مولانا‌، ابیات عاشقانه سعدی و ابیات حماسی فردوسی است.


همچنین سعید سعیدپور که ترجمه انگلیسی رباعیات خیام را در این مجموعه به عهده داشته است، گفت: خیام در جهان شعر یک شگفتی است‌، از این جهت که با یک حجم کار محدود، نفوذ کلام‌، سخنوری و اندیشه‌اش با شاعران و ادیبان تراز اول ایران و جهان برابری می‌کند. کل شعرهای خیام شاید از 200 - 300 شعر تجاوز نکند، اما خیام با همین تعداد از نظر ماندگاری و نفوذ کلام با شاعرانی مثل حافظ و سعدی و در جهان با شکسپیر و گوته برابری می‌کند.


او افزود: خیام نقطه تلاقی علم‌، حکمت و شعر است. او یک چهره علمی و برجسته در دنیا بوده که از جمله مهم‌ترین دستاوردهایش، تقویم جلالی است که در اختیار ما قرار دارد. خیام وقتی با علم و حکمت از درک معما‌ی هستی بازمی‌ماند، به سوی شعر می‌رود.


همچنین مجید فداییان، نگارگر و مدیر هنری پروژه رباعی‌های خیام یونسکو، درباره تاریخچه کتاب‌آرایی در ایران گفت: چیزی که غیر قابل انکار است، پیشینه قوی کتاب‌سازی در قرون مختلف در ایران است. هنرمندان ما چه در زمینه خوشنویسی‌، رنگ‌آمیزی و ... همیشه شأن را مدنظر قرار داده‌اند و متناسب با موضوع کار کرده و به نتایجی رسیده‌اند که ما امروز از آن لذت می‌بریم.


او افزود: تا پایان دوره قاجار نوعی تسلسل و پیوستگی در قالب کارگاه‌های درباری وجود داشت و هم‌زمان با دوره مشروطیت از شیوه چاپ سنگی استفاده شد و نوع صفحه‌آرایی که در آن زمان وجود داشت، پایه‌گذار صفحه‌آرایی امروز شد و همان اصطلاحات صفحه‌آرایی گذشته در صنعت چاپ امروز هم رایج است.


فداییان اظهار کرد: با تغییر سلسله قاجار بسیاری از هنرهای سنتی ما دچار رکود شدند که بخشی از این تغییر در زمینه کتاب و کتاب‌آرایی صورت گرفت، تا حدی که گذشته درخشان خود را فراموش کردیم. سنت کتاب‌آرایی ما مربوط به نخبگان بود، اما در سلسله پهلوی مردم عادی هم به نگارگری توجه کردند.


این نگارگر ادامه داد: در ادامه با نوعی از کتاب‌آرایی مواجه‌ایم که شان را رعایت نکرده و توجهش بیش‌تر به بازار است و برای همین مقوله‌ای به نام کتاب‌های کادویی به وجود آمد که این یک کار ضدفرهنگی است که توجه هیچ‌کس را به خوشنویسی جلب نمی‌کند.


او افزود: منتقدین هم نسبت به این آثار هیچ صحبتی نمی‌کنند. امروز نگارگران و خوشنویسان ما باید نگاه دوباره‌ای به گذشته و سنت‌های‌مان در زمینه نگارگری و کتاب‌آرایی داشته باشند و از آن شأنی که در کارها بود، الگو بگیرند.


فداییان در پایان صحبت‌هایش گفت: من امیدوارم آن‌چه در پروژه رباعی‌های خیام انجام دادیم، ادای دینی باشد به تمام هنرمندانی که در طی این سال‌ها بدون هیچ‌گونه ادعایی آثار زیادی را خلق کردند.


در این مراسم که با حضور عزت‌الله انتظامی همراه بود، سائل لواسانی، شاعر، با بیان نکاتی درباره خیام به شعرخوانی پرداخت.

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه