چهارشنبه, 28ام آذر

شما اینجا هستید: رویه نخست یادگارهای فرهنگی و طبیعی زیست بوم آتش؛ بلای جنگل های هیرکانی/ فراخوان بین المللی برای پیشگیری

زیست بوم

آتش؛ بلای جنگل های هیرکانی/ فراخوان بین المللی برای پیشگیری

جنگل های خزری و هیرکانی شمال در کرانه خزر از بکر ترین جنگل های جهان است که همواره با آسیبهایی نظیر آتش سوزی مواجهند.

 

به گزارش خبرنگار مهر، سالانه سطحی از باستانی ترین جنگل های جهان در کرانه خزر بر اثر بروز آتش تبدیل به خاکستر می شود، از اینرو به تاکید کارشناسان، برنامه ریزی برای پیشگیری از وقوع آتش سوزی در عرصه های طبیعی شمال اهمیت دوچندانی دارد.

هرچند که آمار و ارقام مساحت جنگل های ایران را بالغ بر 12 میلیون هکتار بر آورد کرده اند، اما در حقیقت جنگل های واقعی ایران حدود 1.8 مبلیون هکتار جنگل با ارزش واقع در دامنه های شمالی البرز و در استان های شمال ایران است.

این جنگل ها به لحاظ تکامل گیاهی جنگل های فوق العاده با ارزش و متعلق به دوران سوم زمین شناسی هستند، جنگل هایی که در دوره های یخچالی از آسیب یخبندان ها در امان مانده اند، تا امروزه منبع باارزشی از فلور گیاهی دوران سوم زمین شناسی را در خود جای دهند.

جنگل هایی که امروزه با توجه به مهاجرت گونه های گیاهی از شمال ایران به اروپا مادر جنگل های اروپا محسوب می شود، میراث گرانبهایی که ارزش های حیاتی آنرا فراتر از مرز های سیاسی ایران و برای تمامی جهانیان شناخته شده است.

اکوسیستم های منحصر بفرد موجود در جنگل های شمال وقتی ارزش واقعی خود را نشان می دهند، که نمونه های مشابه در اروپا در قرن 18 و 19 تغییر یافته و به شکل جنگل های مصنوعی در آمده و ارزش های اکولوژیک خود را از دست داده اند و تنها در بخش محدودی از شرق اروپا جنگل هایی شبیه به آنچه در شمال ایران داریم ، موجود است.

جنگل های باستانی شمال ایران در حالی قدمت چند میلیون ساله دارند، که بکرترین جنگل های اروپا تنها 2 یا 3 هزار سال قدمت دارند، جنگل هایی که در سال های آتی (اگر روند تخریب فعلی جنگل های شمال کاهش یابد) آیندگان پی به این شاهکار ا خلقت خواهند برد.

به تاکید کارشناسان حوزه جنگل و مرتع، آتش سوزی از جمله چالشهای فراروی عرصه های طبیعی شمال است که سالانه خسارتهای فراوانی را در این بخش وارد می کنند.

سریال آتش سوزی های جنگل گلستان در پاییز 89، نمونه ای از آسیبهای جنگل های شمال است که سطحی وسیعی از جنگل های استان را در برگرفته بود.

در آتش سوزیهای جنگل گلستان، عرصه های جنگلی مناطق علی آبادکتول، رامیان و گرگان، مناطق جنگلی افراتخته، قلعه ماران و خاک پیرزن و .. دچار آتش سوزی شد.
 
حمید سلامتی مدیرکل منابع طبیعی گلستان با اشاره به آتش سوزی سال 89 گفت: سطح آتش سوزی 2700 هکتار و در عرصه های جنگلهای طبیعی و پهن برگ بوده که سطحی بوده و صدمه چندانی به عرصه وارد نشده که نیاز به بازکاشت مجدد باشد، بلکه نیاز به مراقبت عرصه دارد.
وی تاکید کرد: در این آتش سوزیها حتی نهال ها هم نسوخت، فقط درختان حشک و توخالی عرصه سوختند و این 2700 هکتار عرصه که در اکثر شهرهای استان دچار آتش سوزی شدند هیچ کدام نیاز به واکاری ندارد.
 
مدیرکل منابع طبیعی گلستان عنوان کرد: فقط در کلاله و مینودشت 60 هکتار جنگلهای سوزنی برگ دچار حریق شدند که این جنگلها صدمه بیشتری را متحمل شده و 30 هکتار آن دوباره باید کشت شود و در برنامه های ما هست.
 

وی در ادامه تصریح کرد: در اداره کل منابع طبیعی برای اطفاء حریق اعتبار داریم اما کافی نیست و امکانات این اداره کل جوابگوی نیاز های استانی که سالانه به طور متوسط بیش از 100 مورد حریق را در بر می گیرد، نیست.

سلامتی ادامه داد: طرح پیشگیری و اطفاء حریق استان تدوین شده است که برنامه های کوتاه و بلندمدت در آن در نظر گرفته شده است.

مدیرکل منابع طبیعی گلستان گفت: سالانه بین 100 تا 120 آتش سوزی در عرصه های جنگلی استان رخ می دهد که اجتناب ناپذیر است.
سلامتی افزود: عمده ترین عامل آتش سوزی حضور فیزیکی مردم در این مناطق از جمله دامداران، کشاورزان و عموم مردم است.
 
وی اظهارداشت: سال گذشته در دو هزار و760 هکتار از جنگلهای گلستان آتش سوزی رخ داد که بیشترین این آتش سوزی در شهرستان مینودشت با دو هزار و164هکتار بود و 322 هکتار نیز در عرصه های جنگلی علی آباد رخ داد.
 
وی با اشاره به اینکه 100 درصد عرصه های جنگلی دچار حریق نمی شود افزود: در عرصه های جنگلی پهن برگ تنها لاشه برگ ها و درختان خشک و افتاده می سوزد و گاهی ارتفاع لاشه برگ ها در عرصه های پهن برگ به 30 سانتی متر هم می رسد.
 
سلامتی عنوان کرد: در جنگل های پهن برگ که تراکم نهال زیاد است احتیاج به نهال کاری نیست ولی در جنگل های سوزنی برگ که آتش سوزی 100 درصد خسارت وارد می کند نهال کاری انجام می شود.
 
 
بیشترین آتش سوزی در شرق استان رخ می دهد
 
مدیرکل منابع طبیعی گلستان در ادامه با اشاره به اینکه امسال در غرب استان با توجه به رطوبت بالا، آتش سوزی کمتری نسبت به شرق استان داشتیم گفت: در شش ماهه اول امسال بیشترین آتش سوزی در آزاد شهر، رامیان ومینودشت رخ داده است.
 
وی اضافه کرد: از ابتدای سال جاری در 17هکتاراز عرصه های جنگلی که بیش از 24 نقطه استان را شامل می شود، آتش سوزی رخ داده است.

بر اساس اعلام مسئولان گلستان، اداره کل منابع طبیعی و سازمان حفاظت از محیط زیست استان موظفند تمهیدات لازم برای مواجهه با بروز آتش سوزی های احتمالی در سالهای آینده را اتخاذ کنند.

شناسایی و تدارک محل های آبگیری و حوضچه های ذخیره آب برای بالگردها ، شناسایی و آماده سازی محل های مناسبی جهت فرود بالگرد در جنگلها و احداث جاده های دسترسی و آتش بر برای مناطق صعب العبور باید تا سال آینده انجام شود .

همچنین این دو دستگاه موظف شدند از طریق برگزاری جلسات متعدد، تعامل و ارتباط خوبی با روستاییان مناطقی که درحاشیه جنگلها قرار دارند برقرار تا بتوانند از ظرفیت پایگاه مقاومت بسیج روستاها و نیروهای مردمی آن به نحو مطلوب استفاده کنند.
درختان خشک، باروت جنگلهای شمال
وجود درختان خشک و پوسیده سطح جنگلهای گلستان همانند باروتی می ماند که هر آن ممکن است منفجر شده و آتشی دوباره به جان جنگلهای این منطقه بیندازد.
 

بروز حوادث و مشکلات فراوان، مسئولان گلستان را برآن داشت تا برای پیشگیری از آتش سوزی عرصه های طبیعی اقدام به برگزاری همایش بین المللی داشته باشند تا از نظر کارشناسان بین المللی برای چاره جویی در این حوزه مدد طلبند.

مدیرکل مدیریت بحران گلستان با اشاره به محورهای این همایش بین المللی عنوان کرد: موضوعاتی همچون تغییرات اقلیم وآتش سوزی، مدیریت مبارزه با آتش سوزی، تاثیر آتش سوزی بر محیط زیست و احیای عرصه های منابع طبیعی بعد از حریق برخی از محورهای این همایش هستند.
 
عزم جهانی برای پیشگیری از حریق عرصه های طبیعی

رسول حسام ادامه داد: کاربرد فن آوری نوین درحریق، رفتارشناسی واکولوژی آتش سوزی، بررسی مسائل اقتصادی و اجتماعی درآتش سوزی و ساختار تشکیلاتی درمدیریت بحران حریق دیگرمحورهای این همایش راتشکیل می دهند.

حسام با اشاره به اهداف برگزاری این همایش بین المللی در گرگان تصریح کرد:آشنایی محققین و شرکتها با نحوه عملکرد مجریان درهنگام وقوع حریق، تبادل ایده ونظرات بین مجریان، محققان داخلی،خارجی و مسولان سطح ملی و تعیین موضوعات و اولویتهای تحقیقاتی مورد نظر مجریان درمورد نحوه پیش بینی، پیشگیری، اطفا و احیا از جمله اهداف این همایش به شمار می روند.
 
وی یادآور شد: از دیگر اهداف این همایش می توان به آشنایی مجریان و محققان با فناوریهای موجود ونوین در مورد پیش بینی، کشف و اطفای حریق، آشنایی شرکت های فن آور با نیازها و نظرات مجریان و محققان برای ایجاد فن آوریهای نوین، اطلاع از نحوه شرایط آب و هوایی برای پیش بینی آتش سوزی و تبادل تجربه در برخورد با چینین حوادثی در سطح جهان است.
گلستان 450 هزار هکتار عرصه های جنگلی دارد.
.................................
علیرضا نوری کجوریان

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

در همین زمینه